Prezident Murojaatnomasi – barqaror taraqqiyot sari ishonchli qadam

Prezident Shavkat Mirziyoyevning Oliy Majlis va O‘zbekiston xalqiga Murojaatnomasi mustaqil O‘zbekiston siyosiy hayotining muhim an’analaridan biriga aylandi. Bu an’ana davlat rahbarining jamiyat oldidagi siyosiy mas’uliyatini kuchaytirish, o‘tgan yil yakunlarini ochiq tahlil qilish va kelgusi yil uchun aniq ustuvor yo‘nalishlarni belgilab olish imkonini beradi.

Murojaatnoma nafaqat parlament deputatlari va senatorlar, balki butun xalq uchun mamlakat taraqqiyotining “yo‘l xaritasi” vazifasini o‘taydi. Unda iqtisodiyot, ijtimoiy soha, ta’lim va sog‘liqni saqlash, adliya va sud tizimi, xavfsizlik, ekologiya, xalqaro munosabatlar kabi deyarli barcha sohalar qamrab olinadi. Shu jihatdan Murojaatnoma xalq bilan muloqotning muhim siyosiy vositasiga, davlat va jamiyat manfaatlari uyg‘unligini ta’minlashga xizmat qiluvchi muhim maydonga aylangan.

Prezident nutqida so‘z erkinligi, ochiqlik va oshkoralik tamoyillari alohida ta’kidlanishi ham bejiz emas. Murojaatnomada keltirilayotgan ma’lumotlarning ochiqligi, natijalar va rejalarning aniq ko‘rsatkichlar bilan ifodalanishi davlat boshqaruvida hisobdorlik madaniyatini mustahkamlaydi. Shu bois, Murojaatnoma faqat siyosiy nutq emas, balki keng jamoatchilik uchun tahliliy hujjat sifatida ham qimmatlidir.

Iqtisodiy islohotlar va yangi taraqqiyot bosqichi

Prezident Murojaatnomasida iqtisodiyot doimo eng birinchi va eng muhim ustuvor yo‘nalish sifatida qayd etiladi. O‘zbekiston so‘nggi yillarda bozor iqtisodiyotiga bosqichma-bosqich o‘tish, xususiy mulk va tadbirkorlik erkinligini kengaytirish, investitsiya muhiti va raqobatni kuchaytirishga qaratilgan chuqur islohotlarni davom ettirmoqda.

Murojaatnomada odatda yalpi ichki mahsulot o‘sish sur’atlari, sanoat va qishloq xo‘jaligidagi yutuqlar, xizmatlar sohasi ulushining ortib borishi, eksport geografiyasining kengayishi kabi ko‘rsatkichlar tahlil qilinadi. Bu ko‘rsatkichlar asosida kelgusi yil uchun yanada yuqori maqsadlar qo‘yiladi: yangi ish o‘rinlari yaratish, kambag‘allikni qisqartirish, kichik biznesni qo‘llab-quvvatlash, raqamli iqtisodiyot va innovatsiyalarni jadal rivojlantirish shular jumlasidan.

Prezident, odatda, iqtisodiy islohotlarning mazmunini uchta asosiy yo‘nalishda ko‘rsatadi: birinchisi – makroiqtisodiy barqarorlikni mustahkamlash, ikkinchisi – tarkibiy islohotlarni chuqurlashtirish, uchinchisi – ijtimoiy adolatni ta’minlashga xizmat qiladigan iqtisodiy mexanizmlarni ishga tushirish. Soliq tizimining soddalashtirilishi, davlat ulushi yuqori bo‘lgan korxonalarni isloh qilish, davlat-xususiy sheriklik loyihalarini kengaytirish kabi tashabbuslar ham shular jumlasidandir.

Shuningdek, murojaatda qishloq xo‘jaligini diversifikatsiya qilish, suv tejovchi texnologiyalarni joriy etish, oziq-ovqat xavfsizligi masalalari ham alohida yoritiladi. Qishloq joylarda infratuzilmani yaxshilash, dehqon va fermerlar daromadini barqaror oshirish maqsadida subsidiya va imtiyozlar mexanizmini takomillashtirish zarurligi ta’kidlanadi.

Ijtimoiy soha: ta’lim, sog‘liqni saqlash va ijtimoiy himoya

Murojaatnomada ijtimoiy soha masalalari iqtisodiy islohotlar bilan uzviy bog‘liq holda ko‘riladi. Ta’lim tizimini modernizatsiya qilish, pedagoglar maqomini oshirish, o‘quv dasturlarini zamon talabiga moslashtirish, raqamli texnologiyalarni joriy etish Prezident siyosatining markazida turadi. Maktabgacha ta’lim qamrovini kengaytirish, umumta’lim maktablari moddiy‑texnik bazasini mustahkamlash, akademik litsey va kasb-hunar maktablari orqali yoshlarni bozor talab qilayotgan kasblarga tayyorlash bo‘yicha aniq vazifalar belgilanadi.

Oliy ta’limda universitetlar sonining oshishi, nodavlat oliy ta’lim muassasalari paydo bo‘lishi, xalqaro reytinglarga chiqish bo‘yicha topshiriqlar berilishi ham murojaatnomalarning ajralmas qismiga aylangan. Talabalar uchun grant va stipendiyalar tizimini kengaytirish, ilmiy tadqiqotlar uchun qo‘shimcha mablag‘lar ajratish, ilm-fan va ishlab chiqarish integratsiyasini ta’minlash orqali innovatsion iqtisodiyotga o‘tish vazifasi qo‘yiladi.

Sog‘liqni saqlash sohasida esa aholi uchun sifatli va qulay tibbiy xizmatlarga teng imkoniyat yaratish, profilaktik tibbiyotga alohida e’tibor qaratish, onalik va bolalikni muhofaza qilish, qishloq joylarda tibbiy infratuzilmani takomillashtirish masalalari ko‘tariladi. So‘nggi yillarda pandemiya tajribasidan kelib chiqib, zaxira tizimlarini kuchaytirish, tez tibbiy yordam, laboratoriyalar va sanitariya-epidemiologik xizmatlarni modernizatsiya qilish zarurligi qayta-qayta ta’kidlanmoqda.

Ijtimoiy himoya tizimida “kam ta’minlangan” degan umumiy yondashuvdan voz kechib, aniq ma’lumotlar bazasi va manzilli yordam tamoyiliga o‘tish g‘oyasi ilgari suriladi. Aholining zaif qatlamlarini – keksalar, nogironligi bo‘lgan shaxslar, ko‘p bolali oilalarni qo‘llab-quvvatlash, uy-joy bilan ta’minlash, ijtimoiy xizmatlar tarmog‘ini kengaytirish bo‘yicha dasturlar murojaatnomada alohida blok sifatida yoritiladi.

Huquqiy davlat, fuqarolik jamiyati va yoshlar siyosati

Prezidentning deyarli barcha murojaatlarida “inson qadri” va “xalq davlat uchun emas, davlat xalq uchun” degan g‘oya markaziy o‘rin tutadi. Bu g‘oya huquqiy davlat, mustaqil sud tizimi, samarali parlament va faol fuqarolik jamiyatini shakllantirishga qaratilgan keng ko‘lamli islohotlar orqali hayotga tatbiq etilmoqda.

Sud-huquq tizimini isloh qilish, odil sudlovni ta’minlash, jinoyat va ma’muriy kodekslarni liberallashtirish, advokatura institutini kuchaytirish, jinoyatlarni tergov qilishda inson huquqlarini ta’minlash kabi masalalar murojaatnomada muntazam ko‘tariladi. Huquqni muhofaza qiluvchi organlar faoliyati ustidan parlament va jamoatchilik nazoratini kuchaytirish zarurligi ham alohida ta’kidlanadi.

Fuqarolik jamiyatini rivojlantirishda mahalla instituti, nodavlat notijorat tashkilotlar, OAV va blogerlar faoliyati muhim o‘rin tutadi. Murojaatnomada ularning tashabbuslarini qo‘llab-quvvatlash, grantlar va ijtimoiy buyurtmalar tizimini kengaytirish, davlat organlari faoliyatida ochiqlik va shaffoflikni ta’minlash vazifalari belgilab qo‘yiladi. “Xalq bilan muloqot” tamoyillarini amalda ro‘yobga chiqarish maqsadida qabulxona va virtual platformalar, “mahallabay” ishlash tizimi, jamoatchilik eshituvlari kabi mexanizmlar takomillashtiriladi.

Yoshlar siyosati murojaatnomalarning eng hissiyotli va dolzarb qismidir. Yoshlar bandligi, ularning sifatli ta’lim olishi, sog‘lom turmush tarzi, tadbirkorlik tashabbuslarini qo‘llab-quvvatlash, “yoshlar daftari” kabi mexanizmlar orqali muammolarini manzilli hal etish zarurligi qayd etiladi. Prezident yoshlarni “yangilanish va taraqqiyot lokomotivi” sifatida e’tirof etib, ular uchun startaplar, texnoparklar, ilmiy va ijodiy laboratoriyalar, sport va madaniy infratuzilmani rivojlantirish bo‘yicha topshiriqlar beradi.

Tashqi siyosat, xavfsizlik va strategik maqsadlar

Murojaatnomada tashqi siyosat masalalari ham alohida blok sifatida ko‘rib chiqiladi. O‘zbekiston uchun Markaziy Osiyoda ishonch, do‘stlik va yaxshi qo‘shnichilik muhitini mustahkamlash, mintaqaviy hamkorlikni chuqurlashtirish strategik vazifa hisoblanadi. Energetika, transport-logistika, suv resurslari, savdo va xavfsizlik bo‘yicha qo‘shni davlatlar bilan hamkorlikni kuchaytirish kelgusidagi taraqqiyotning muhim omili sifatida ta’riflanadi.

Shu bilan birga, yirik xalqaro tashkilotlar va yetakchi mamlakatlar bilan hamkorlikni yangi bosqichga ko‘tarish, investitsiyalar va zamonaviy texnologiyalarni jalb etish, eksport bozorlarini kengaytirish maqsadida ko‘plab tashqi siyosiy tashabbuslar ilgari surilmoqda. Global kun tartibidagi muhim masalalar – iqlim o‘zgarishi, ekologik xavfsizlik, ekstremizm va terrorizmga qarshi kurash, migratsiya, raqamli xavfsizlik bo‘yicha O‘zbekistonning konstruktiv pozitsiyasi murojaatnomada o‘z ifodasini topadi.

Milliy xavfsizlik masalalarida ichki barqarorlik, millatlararo totuvlik va diniy bag‘rikenglik siyosati muhim o‘rin tutadi. Prezident turli millat va elatlar, turli konfessiya vakillarining tinch-totuv yashashi, diniy erkinlik bilan birga, ekstremistik g‘oyalarga qarshi mafkuraviy immunitetni kuchaytirish, yoshlarni sog‘lom dunyoqarash ruhida tarbiyalash zarurligini ta’kidlaydi. Bu borada ta’lim, OAV, madaniyat va san’at, fuqarolik jamiyati institutlari o‘rtasidagi hamkorlik alohida ahamiyatga ega ekani qayd etiladi.

Murojaatnoma O‘zbekistonning uzoq muddatli strategik maqsadini – kuchli iqtisodiyotga, kuchli ijtimoiy siyosatga, adolatli huquqiy tizimga va faol fuqarolik jamiyatiga ega bo‘lgan demokratik davlat barpo etishni yana bir bor tasdiqlaydi. Prezident Shavkat Mirziyoyev belgilab berayotgan maqsad va vazifalar, ularning amalga oshirilishi bo‘yicha ko‘rsatilayotgan natijalar O‘zbekistonni yangi taraqqiyot bosqichiga olib chiqishga qaratilgan izchil siyosat ekanini ko‘rsatadi.

Nodirabegim Saidova,

“Arab tili va adabiyoti al-Azhar” kafedrasi katta o‘qituvchisi